Cuda nitrzańskiej biblioteki

2 lipca 2019

Najgrubszą księgą w zbiorach biblioteki diecezjalnej w Nitrze jest księga… polska – Statuta Seymu Warszawskiego Roku Pańskiego 1557. Takich delicji książkowych jest tutaj więcej.

Lubię stare biblioteki. Takie przypominające klimatem „Imię Róży” lub książki Zafona. Na ogół jednak ich wnętrza są dobrze chronione, ogrodzone, często możemy je obejrzeć tylko z korytarza wejściowego. W Nitrze jest inaczej – przechadzamy się wśród dziesiątek tysięcy woluminów, wspinamy się po krętych schodkach prowadzących do wyżej położonych półek, dotykamy ostrożnie niektórych wiekowych ksiąg. Oczywiście ostrożnie i z należytym szacunkiem.

Biblioteka, w której jesteśmy to jeden z najwspanialszych zbiorów książkowych na Słowacji. Historia jego powstawania sięga XII wieku, kiedy przy katedrze na wzgórzu zamkowym istniał zbiór ręcznie pisanych ksiąg i zwojów. Kolekcja rozrastała się i w 1818 roku liczyła 6 129 ksiąg.

Twórcą biblioteki w obecnym miejscu był biskup Augustín Roskoványi, który dobudował skrzydło do budynku miejscowego seminarium na potrzeby nowej biblioteki. Chciał, by była ona wzorowana na węgierskiej bibliotece Szécsény’ego w Budapeszcie i kazał w 1879 roku tam przenieść księgi ze wzgórza zamkowego, z wieży katedralnej  Przenoszenie trwało sześć lat, księgozbiór liczył bowiem już 32 tysiące tomów, bowiem biskup podarował jej sowich 19 365 ksiąg. 30 listopada 1885 roku nowa biblioteka została otwarta.

Obecnie zbiór liczy ponad 66 tysięcy tomów. Najcenniejsze są oczywiście pierwodruki ksiąg wydanych przed 1500 rokiem.

35 proc. ksiąg zostało napisanych po łacinie, 23 proc. – języku węgierskim, 21 proc. – niemieckim. W sumie zgromadzono tutaj księgi pisane w 37 językach(również w chińskim i japońskim).

85 ksiąg pochodzi z XV wieku, 1 465 z wieku XVI i 3681 z XVII. Aż 1875 książek dotyczny prawa kościelnego, 1514 – historii powszechnej i geografii, 2019 – historii Węgier a 1639, to literatura piękna.

Najstarszy pierwodruk pochodzi z 1473 roku i jest to Boethius,Anicius Manlius Torquatus Severinu De consolatione philosophiae.

Najstarsza biblia pochodzi z roku 1475.

Niezwykle cennym eksponatem jest pięciojęzyczny słonik Antona Bernolaka,w którym po raz pierwszy wspomniany jest język słowacki.

Jest tutaj także150 starych ksiąg wydanych w języku słowackim

Najmniejsza ksiązka ma wymiary 2 x 3.

Największy jest atlas krain czeskosłowackich wydany w Pradze w 1965 roku – 50 x 43 cm.

Najgrubsze są zapiski z Sejmu polskiego Statuta Seymu Warszawskiego Roku Pańskiego 1557 – mają 1669 stron. Najcięższa zaś jest księga Neerlandia Catholica z XIX wieku – waży 9 kilogramów.

About

Słowacja to pół jego życia. Był tam ze 140 razy i co roku wraca. Namówi do wyjazdu każdego, kto stanie na jego drodze.

Leave a reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Go top