Gniazdo pełne wódki

12 lipca 2018

Koniec świata! – Słowacy produkują whisky… tak pewnie myślą ortodoksi, którzy poniżej kilkunastoletniej szkockiej whisky nic nie próbują. Jednak wszyscy, którym zdarza się jednak kupować whisky w normalnych sklepach z alkoholem słowackiej whisky nie wyleją za kołnierz.

Pierwsza i jak do tej pory jedyna, wytwórnia whisky na Słowacji nosi amerykańsko brzmiąca nazwę – Nestville.

Tymczasem to mały żart lingwistyczny właścicieli. Destylarnię wybudowano we wsi Hniezdne czyli Gniazda, obok Starej Lubowli. Po angielsku „gniazdo” to „nest” a drugi człon nazwy „ville” to skrót o village.

Tutejsza whisky destylowana jest ze słowackiego jęczmienia słodowanego na miejscu. Whisky powstaje  z jęczmienia, torfu, a w wersji blendowanej także kukurydzy. Na Spiszu gorzelnictwo rozwinęło się mocno już na przełomie XII i XIII wieku. Stara Lubowla oddalona od wsi tylko o pięć kilometrów miał prawo do wyszynku. Właśnie na podzamczu zamku w Starej Lubowli znaleziono przedmioty i dokumenty potwierdzające, że tu właśnie znajdowała się najstarsza zachowana gorzelnia na Słowacji.

W dokumentach z 1756 roku można przeczytać m.in.: „Do wyprodukowania 25 935 miar objętości dobrej okowity zużyto całkowicie 2520 starych wydrążonych miar zboża, z tego 20 miar pszenicy, 1120 miar żyta, kolejnych 30 miar żyta, 490 miar jęczmienia, 590 miar jęczmiennego słodu i 270 miar owsianego słodu.”

Gorzelnia obok Hniezdne w 1758 roku miała prawo produkcji 30 tys. halb spirytusu rocznie (15 tys. litrów).

Nestville to nie tylko gorzelnia. Na terenie firmy znajduje się Nestville Park. Według gospodarzy ma on przybliżyć turystom historie nie tylko gorzelnictwa, ale i tradycyjnego rzemiosła na Spiszu. Ekspozycja podzielona jest na trzy części: Historia (tu prezentowane są właśnie tradycyjne rzemiosła), Nowoczesność (produkcja alkoholu) i Tradycja (degustacja whisky w sali z wielką drewniana płaskorzeźbą.

Po kolei zwiedzamy dzwonnicę, warsztat bednarza, kowala, chatę z narzędziami rolniczymi, sypaniec (słowacka odmianę ziemianki wiejskiej), stodołę, słodownię, miejsce obróbki zboża, silosy, gorzelnię. Dla najmłodszych widzów przygotowano mini zagrodę z żywymi zwierzętami domowymi i ptakami – przebojem jest paw (ależ gdzie mu tam do pawi z Łazienek Królewskich w Warszawie.

Ta płaskorzeźba to największy rzeźbiony obraz w Europie. Siedmiu słowackich artystów pracowało nad nim trzy lata. Przedstawia codzienne życie mieszkańców Spiszu. Po obu stronach „podtrzymują” do dęby – symbol długowieczności. Na drzewach „rosną” 833 ręcznie rzeźbione liście, każdy inny. W koronie herbu umieszczono tzw. koronę spiską z typowym ośmiopłatkowym kwiatem, zwanym też kwiatem Spiszu Dzieło wykonano z drewna 80-letniej lipy spod Tatr, ramę zaś z drewna świerkowego. Jego wymiary to: 615 na 215 centymetrów. Pod takim obrazem, wśród beczek z whisky możemy degustować słowacką wersję szkockiego przeboju.

Jak przebiega produkcja?

Najpierw jęczmień jest oczyszczany i przez 2-3 dni maczany w wodzie. Po napęcznieniu wysypywany jest w słodowni na podłogę, gdzie leży 5-8 dni, zaczyna kiełkować. Powstające enzymy rozkładają skrobia na cukry proste., sam słód jest mieszany ręcznie i napowietrzany dzięki temu. Powstaje z tego tzw. zielony słód, który jest suszony prze dobę lub dwie. Do suszenia używany jest tutaj dym z torfu, który dodaje whisky charakterystycznego aromatu.

Wcześniej, w  śrutowni, zboża są mielone w dwóch śrutownikach młotkowych na grubość ok. 2 mm. Następnie następuje wspomniane przekształcenie skrobi w tzw. cukry proste Schłodzony zacier wędruje do zbiornika fermentacyjnego na 72 godziny. Na litr spirytusu idzie ok. 2,6 kg zboża. Po 72 godzinach powstaje sfermentowany zacier o zawartości 10 proc. alkoholu i 0 proc. cukru. Proces destylacji odbywa się w dwóch osobnych systemach do destylacji ciągłej w siedmiu kolumnach. Produkcja jest w pełni zautomatyzowana, nadzoruje ją pięć osób. Do produkcji whisky i wódek używa się zmineralizowanej wody (wapń, magnez, żelazo) z podziemnych źródeł w Tatrach Bielskich i Kotlinie Lubowniańskiej.
Nestville produkuje dziennie ponad 35 tys. litrów spirytusu spożywczego. Ponad 80 proc. produkcji sprzedawane jest za granice.
Ciekawostką jest także, że w Nestville whisky jest leżakowane w beczkach po bourbonie i po sherry (200 l z dębu amerykańskiego i kanadyjskiego oraz 500 l po winie hiszpańskim i sherry a także 700 l po winach z Włoch i Francji).

Whisky słowacka produkowana jest dwa razy w roku. Whisky Nestville leżakują w dwóch beczkach. Surowy destylat ma 86 proc., rozcieńczany jest do 65 proc. jest rozcieńczany do 40 proc.
Whisky Nestville dojrzewa co najmniej trzy lata w wersji blended, cztery lata w przypadku butelek single cask.

Oprócz whisky w gorzelni produkowany jest słynny Tatra Balsam (seria czterech likierów), wódki Alternatíve (czysta i smakowe, m.in.: mojito, mandarynka, wanilia) a także borovička (jałowcówka),gruszkowica, śliwowica. Gorzelnia zużywa się rocznie ponad 35 tys. ton zboża (żyta, jęczmienia, pszenżyta, pszenicy i kukurydzy), dziennie od 105 do 120 ton.

www.nestvillepark.sk

About

Słowacja to pół jego życia. Był tam ze 140 razy i co roku wraca. Namówi do wyjazdu każdego, kto stanie na jego drodze.

Leave a reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Go top