Pamiętajmy o Słowakach w Powstaniu Warszawskim

1 sierpnia 2018

Na Czerniakowie, u zbiegu ulic Okrąg i Wilanowskiej znajduje się skwer Mirosława Iringha, dowódcy 535. plutonu Armii Krajowej, zwanego potocznie „plutonem Słowaków”.

23 stycznia 1942 rządy Polski I Czechosłowacji na uchodźstwie zawarły układ, w wyniku którego w Warszawie na przełomie 1942 i 1943 utworzono Słowacki Komitet Narodowy. Ten z kolei powołał do życia oddział wojskowy działający w strukturach Armii Krajowej.

535 pluton złożony był w większości ze Słowaków.

Dowódcą został wspomniany na początku ppor. Mirosław Iringh „Stanko”.

1 sierpnia 1944 pluton miał wyznaczone miejsce koncentracji w Willi Wittiga przy ulicy Parkowej 33. Dotarło tutaj tylko 24 żołnierzy (9 Słowaków, 9 Polaków i 6 Wegrów). Przy próbie ataku na Belweder oddział został rozbity. Część plutonu została na Pradze. Wreszcie 26 żołnierzy pod dowództwem ppor. Iringha (w tym 10 Słowaków) wybuch Powstania zatrzymał przy ulicy Czerniakowskiej 189. Po nieudanym ataku na koszary Szwoleżerów, pluton wziął udział w obronie barykad przy ulicy Solec róg Mącznej oraz Fabrycznej róg Czerniakowskiej.

Od 7 sierpnia pluton wszedł w skład Zgrupowania „Kryska”, z od 10 sierpnia pluton zajął stanowiska w budynkach ulicami Fabryczną a Przemysłową, odpierając ataki niemieckie ze strony gmachu Gimnazjum im. Stefana Batorego.

Następnie pluton wszedł, jako III Pluton) do 1. Kompanii batalionu „Tur”.

Od 20 sierpnia pluton walczył o ulicę Solec na wysokości ulicy Mącznej. W nocy 14 września pluton został odcięty od oddziałów i wycofał się na ulicę Zagórną, gdzie walczył do 16 września.

23 września 1944  dziewięciu żołnierzy przeprawiło się na Saską Kępę wraz berlingowcami.

Dowódca plutonu, Mirosław Iringh urodził się 28 lutego w Warszawie. Przed II wojną swiatową pracował, jako dziennikarz. Podczas wojny, w latach 1942-43 stał na czele Słowackiego Komitetu Narodowego. Podczas Powstania fotografował walki i życie codzienne powstańczej Warszawy. Do Warszawy wrócił w 1945 i spotkał swą żonę Walerię. W tym samym roku urodziła się ich córka W maju 1945 roku urodziła się ich córka Mirosława (później Iringh-Fit). Po wojnie pracował w Towarzystwie Czechów i Słowaków oraz Centralnej Agencji Fotograficznej. Współpracował z gazetami: Život, Gazeta Lubelska, Gazeta Krakowska, Życie Warszawy, Przyjaźń, Rzeczpospolita.

Zmarł na raka płuc 28 maja 1985 w Warszawie.

Został odznaczony: Orderem Virtuti Militari (V klasy), Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski,  Krzyżem Walecznych – czterokrotnie, Krzyżem Partyzanckim, Krzyżem Zasługi – dwukrotnie, Krzyżem Armii Krajowej, Warszawskim Krzyżem Powstańczym, Orderem Ľudovíta Štúra II Klasy.

W 535. Plutonie AK służyło 22 – 28 Słowaków oraz 18 Polaków, sześciu Gruzinów, trzech Węgrów (dezerterzy z armii węgierskiej), dwóch Ormian oraz po jednym Azerze, Czechu i Ukraińcu. Oddział przyjął barwy flagi Słowacji. W tych kolorach miał opaski powstańcze. Pierwszą z nich wykonała dla ppor. „Stanka” żona ppłk. „Lotnika”, Jadwiga Szantarek-Szczudłowska. W tych samych barwach był sztandar oddziału, na którym widniały godła Słowacji i Polski.

Na wspomnianym skwerze na Czerniakowie stoi pomnik poświęcony plutonowi Słowaków. Na kamieniu wyryto opaskę powstańczą z herbami Polski i Słowacji. Dwujęzyczne tablice po obu stronach kamienia noszą napis: W hołdzie Słowakom, bohaterskim żołnierzom 535. plutonu Armii Krajowej walczącym w Powstaniu Warszawskim na ulicach Czerniakowa od 1 sierpnia do 23 września pod dowództwem Mirosława Iringha „Stanko” w 1. kompanii batalionu „Tur” Zgrupowania „Kryska”.

About

Słowacja to pół jego życia. Był tam ze 140 razy i co roku wraca. Namówi do wyjazdu każdego, kto stanie na jego drodze.

Leave a reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Go top