Poprad – tatrzańska „metropolia”

29 marca 2018

Poprad w ciągu ostatnich kilku lat ukradkiem zmienił swoje oblicze. Nadal z pewnością nie należy do najpiękniejszych miast Słowacji, ale jest obecnie jednym z najczęściej odwiedzanych turystycznie miejsc u naszych południowych sąsiadów.

W czym tkwi tajemnica sukcesu miasta, które przez ponad 350 lat należało do Polski, a dziś jest magnesem przyciągającym setki tysięcy turystów? I czy faktycznie warto się tam wybrać?

Poprad – miasto (prawie) idealnie położone

Poprad jest najważniejszym węzłem komunikacyjnym dla turystów w całej wschodniej części Słowacji. Tutaj krzyżują się wszystkie drogi prowadzące w Tatry Wysokie, których widok jest nieodłączną dominantą krajobrazową każdego praktycznie miejsca w mieście. Stąd można wyruszyć pociągiem na Liptów, do Koszyc, do Żyliny. A tłumacząc to na „język turystyczny” – w Niżne Tatry, Wielką i Małą Fatrę, a w przeciwnym kierunku – w Słowackie Raj i Kras.

Stąd też wyrusza „elektriczka” łącząca wszystkie najważniejsze kurorty pod Tatrami. Do tego dochodzi jeszcze nowa autostrada i małe, ale jednak międzynarodowe lotnisko (podobno najwyżej położone w Europie). Ruch więc jest tu, i zawsze był, spory. Jako baza wypadowa w góry – trudno znaleźć lepsze miejsce na Słowacji. Co ważne – jest tutaj dość bogata baza noclegowa i astronomiczna, a ceny – dużo niższe niż w kurortach tatrzańskich.

Tatry, ich sama obecność, ale także piękno i respekt, które wzbudzały do zawsze, musiały mieć wpływ na  miasta. Chociaż tak naprawdę, na początku liczyło się co innego w położeniu Popradu. Obecne miasto powstało z połączenia pięciu mniejszych miast, które tu założono już w XIII wieku. Rozłożyły się przy skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych, w samym centrum rozległej kotliny. Dodajmy – kotliny, która oprócz tego, że dawała warunki rozwoju rolnictwa, to na dodatek leży w bezpośrednim pobliżu europejskiego działu wód.

Wbrew pozorom – miało to ogromne znaczenie. Ma on tutaj postać pasma zupełnie płaskich niemalże wzniesień, które już w średniowieczu nie stanowiły żadnej bariery dla podróżnych i handlowców. W dawnych czasach, kiedy cały handel szedł dolinami rzek, a największą przeszkodą było pokonanie źródłowych ich odcinków, które zazwyczaj mają charakter wysokich grzbietów górskich, taka lokalizacja niemalże skazywała na sukces.

Poprad w polskich rękach

Samo miasto zostało założone przez Sasów spiskich w połowie XIII w. i początkowo nazywało się Niemiecka Wieś. Jednak najciekawszy epizod w dziejach miasta rozpoczął się w 1412 roku. Wtedy to Poprad, wraz z pozostałymi miejscowościami, został zastawiony Polsce i pozostawał w polskiej administracji przez ponad 350 lat – aż do 1769 roku.  Zastaw13 miast spiskich, a także zwrot Lubowli, Gniazd i Podolińca, stanowił zabezpieczenie zwrotu pożyczki, której Jagiełło udzielił Zygmuntowi Luksemburskiemu.

Pożyczonej kwoty 37 000 kop groszy praskich, czyli równowartość około 7,5 tony czystego srebra nigdy nie oddano. Chociaż warto pamiętać chociaż Węgry kilkadziesiąt lat później (bez spłacenia pożyczki) podjęły próbę odzyskania zastawionych miast. Ostatecznie Poprad i pozostałe miasta zostały z powrotem włączone do Korony Węgierskiej dopiero przez cesarza austriackiego Józefa II.

Fot. www.slovakia.travel

W II połowie XIX wieku zaczęto stawiać pierwsze zakłady przemysłowe, a po wybudowaniu linii koszycko-bohumińskiej, a w następnych latach linii do Lubowli , a w końcu kolejki elektrycznej do Szczyrbskiego Jeziora, Smokowców i Tatrzańskiej Łomnicy, rozpoczęła się kariera miasta, jako głównego węzła komunikacyjnego, dla rozwijających się tatrzańskich kurortów, przyciągających coraz większą ilość turystów.

Największe atrakcje Popradu

Przez wiele lat Poprad stanowił głównie miejscowość tranzytową dla turystów podążających w Tatry. Dopiero budowa wielkiego i nowoczesnego kąpieliska termalnego Aquacity zmieniła to podejście. Dzisiaj właśnie baseny termalne uważane są największą atrakcję miasta – Aquacity jest poza tym najczęściej odwiedzanym przez turystów miejscem w całej Słowacji!

Fot. www.aquacity.sk

Centrum miasta ma charakterystyczny dla Górnych Węgier układ ulic przypominający z góry ogromne wrzeciono. Na środku stoi pochodzący z XIII wieku kościół św. Idziego. Z pierwotnej budowli ocalała wieża, część nawy i prezbiterium. We wnętrzu można podziwiać wczesnogotyckie sklepienia i polichromię z XV w. Na jednej ze ścian nawy przedstawiona scena pokłonu Trzech Króli na tle panoramy górskiej, która prawdopodobnie ma przedstawiać Tatry. Jest to jeden z najstarszych wizerunków tych gór w sztuce. Tuż obok kościoła stoi piękna , renesansowa dzwonnica, z charakterystyczną attyką i dekoracją sgrafittową. Kawałek dalej stoi XIX-wieczny, ładnie odnowiony kościół ewangelicki.

Warto też zajrzeć do Muzeum Podtatrzańskiego. Na parterze znajduje się ciekawa ekspozycja “Prehistoria i wczesne średniowiecze pod Tatrami”. Najcenniejsze są tu znaleziska z Ganowiec, odległych od Popradu o kilka kilometrów, gdzie na trawertynowym wzgórzu, przy termalnym źródle, rozwijała się kultura neandertalska. Eksponaty prezentują narzędzia, jakimi posługiwali się ludzie z okresu przed ostatnim zlodowaceniem, ale najciekawszym elementem ekspozycji jest gipsowy odlew mózgu neandertalczyka, oryginalna skamielina wypreparowana z trawertynowej skały trafiła do Muzeum Narodowego w Pradze. To jedyne w środkowej Europie odkrycie dokonane zostało w 1926 r. przez Cygana Kolomana Kokę.

Jedną z dzielnic Popradu jest Spiska Sobota – przepięknie zachowane, zabytkowe miasteczko, praktycznie nie zmienione od XIX wieku… Spiska Sobota jest największą, poza Aquacity, atrakcją turystyczną miasta, rezerwatem architektury chroniącym strukturę średniowiecznej zabudowy. Ale to już temat na oddzielny artykuł J

Informacje praktyczne

Wyczerpujące informacje o Aquacity Poprad można znaleźć na stronie www.aquacity.sk (bardzo dobra polska wersja językowa). Warto też zajrzeć na stronę Muzeum Podtatrzańskiego www.muzeumpp.sk, a aktualna informacja o mieście, jego atrakcjach, imprezach i wydarzeniach kulturalnych, a także  znajduje się na stronie miejskiej (także po polsku) www.poprad.sk

Leave a reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Go top