Słowacki Orloj

Największą atrakcją Starej Bystricy jest jedyny astronomiczny zegar na Słowacji, kilkaset lat młodszy od swoich poprzedników z Pragi i morawskiego Ołomuńca.

Tamte powstały odpowiednio w roku 1410 i 1510, tutejszy odsłonięto w roku 2000.

Pomysł pojawił się sześć lat wcześniej, gdy władze miasta postanowiły odnowić stare kamieniczki otaczające główny plac. Na jednej pierzei nie było co remontować, postanowiono więc wybudować nowy obiekt.

Budynek kryty jest pofalowanym drewnianym gontem, który tworzy największa na Słowacji rzeźbę drewnianą – Madonnę, Matką Bożą Bolesną, patronkę Słowacji.

W centrum fasady umieszczono zegar astronomiczny. Dane ustawione są zgodnie z położeniem geograficznym Starej Bystricy, zegar wykonała firma z Pragi.

Dzień po dniu

Cztery kolory tarczy symbolizują pory dnia: czarny – noc, czerwony – świt, błękit – dzień, ciemnoczerwony – zmierzch. Złote linie oznaczają równik, zwrotnik raka, zwrotnik koziorożca oraz tak zwany lokalny południk, czyli odcinek pokazujący moment, kiedy słońce znajduje się najwyżej nad Starą Bystricą. Zewnętrzna tarcza kalendarza podzielona jest na 366 części i każdego dnia przesuwa się o jedną do przodu. Święta słowackie i inne oznaczone sa czerwonymi gwiazdkami.

O równej godzinie rozlega się dźwięk jednego z dwóch dzwonów (o imieniu Madonna Orędowniczka) i w okienku na fasadzie wysuwa się siedem wyrzeźbionych w drewnie postaci patronów Słowacji: św. Św. Cyryl, Metody, Andrzej Świerad, Benedykt, Gorazd, Bystrik i Wojciech.

Drugi dzwon nosi imię Święty Jerzy.

Wielcy Słowacy

Fasadę Orloja uzupełnia sześć wykonanych z brązu postaci słowackich bohaterów narodowych. Są to dwaj dawni władcy- książę Nitry, Pribina i król Wielkich Moraw – Świętopełk; dwaj językoznawcy i propagatorzy języka słowackiego – Anton Bernolik i Ludovit Otar; twórca legionu słowackiego we Francji podczas I wojny światowej i twórca lotnictwa słowackiego – Milan Ratislav Stefanik; przywódca słowackiego ruchu narodowego – Andrej Hlinka.

Do wykonania fasady i jej zdobień użyto słowackich surowców: kamienia magmowego – ryolitu, wydobywanego w kamieniołomach nad rzeką Hron oraz złotego osnyksu – jedynego marmuru wydobywanego na Słowacji (w kamieniołomach przy Levicach).

www.slovenskyorloj.sk